شرایط پذیرش کالا در بازار فرعی بورس کالای ایران

جهت پذیرش هر کالا در بازار فرعی باید حداقلشرایط زیر احراز گردد:

1) ممنوعیت یا محدودیت قانونی برای معاملهکالا وجود نداشته باشد.

2) کالا دارای مشخصات، شرایط و کیفیت قابل احراز بوده و امکان تطبیقکیفیت آن با شرایط اعلامی در اطلاعیه عرضه برای بورس و خریداران وجود داشته باشد.

3) عرضه‌کننده کالا توانایی تودیع وثایق لازم را جهت تضمین تحویل کالانزد اتاق پایاپای داشته باشد و محدودیت قانونی جهت انجام معامله وی وجود نداشتهباشد.

لازم به ذکر است، کالایی که توسط یک عرضه‌کننده در سایر بازارهای بورسپذیرفته شده باشد، قابلیت پذیرش توسط همان عرضه‌کننده در بازار فرعی را ندارد.

کالاهای پذیرش شده در بازار فرعی بورس کالای ایران از جمله کالاهایزیر می‌باشند:

1)          اموالغیرمنقول.

2)          کالاهاییکه طبق مقررات شرایط پذیرش در بازار معاملات کالای فیزیکی را از دست می‌دهند.

پذیرش اموال غیر منقول در بازار فرعی:

جهت هر نوبت عرضه کالا در بازار فرعی باید درخواستی مجزا به بورسارائه شده و موافقت کمیته عرضه اخذ شود. عرضه یک کالا در بازار فرعی دلیلی برامکان تداوم عرضه آن بدون طی الزامات این بخش دستورالعمل نمی‌باشد. کمیتۀ عرضهحداکثر 5 روز کاری پس از دریافت مستندات و اطلاعات کامل موضوع مادۀ 4 دستورالعملبازار فرعی بورس کالای ایران نظر خود مبنی بر موافقت یا عدم موافقت با پذیرش کالادر بازار فرعی بورس را اعلام می‌نماید و در صورت موافقت کمیتۀ عرضه با پذیرش کالادر بازار فرعی، بورس موظف است امیدنامه کالای پذیرش شده و سایر مستندات مربوطه رابه سازمان ارسال نماید. در صورتی که سازمان ظرف 3 روز کاری نظر خود را مبنی بر عدمعرضه به بورس اعلام نکند، بورس می‌تواند نسبت به انتشار عمومی امیدنامه اقدامنماید.

شایان ذکر است کلیه مدارک و مستنداتی که در جریان بررسی پذیرش کالاهادر بازار فرعی ارائه می‌گردد، باید مستقلاً در سوابق بورس نگهداری شده و حسب درخواست سازمان بلافاصله ارائه گردد و در صورتیکه سازمان تشخیص دهد که در جریانبررسی و موافقت با پذیرش کالاها در بازار فرعی یا نحوه و میزان اطلاعات ارائه شده،مقررات رعایت نشده است، می‌تواند از عرضه کالا در بازار فرعی جلوگیری نماید.

همچنین پس از پذیرش و تا قبل از عرضه کالا در بازار فرعی هر زمان کهکمیته عرضه تشخیص دهد کالا شرایط پذیرش در بازار فرعی را از دست داده یا عرضه‌کنندهآن مقررات را نقض کرده است، پذیرش آن کالا در بازار فرعی را لغو و از عرضه کالا دربازار فرعی جلوگیری خواهد کرد. البته پس از هر نوبت عرضه کالا، پذیرش آن در بازارفرعی طبق ترتیبات دستورالعمل بازار فرعی بورس کالای ایران خود بخود لغو می‌گردد.

پذیرش کالاهایی که قبلاً در بازار معاملات کالای فیزیکی پذیرفته شدهو طبق مقررات تعلیق می‌شوند در بازار فرعی:

1)       در صورت تعلیق کالای یک عرضه‌کنندهدر بازار معاملات کالای فیزیکی بورس گزارش کارشناسی پذیرش کالا در بازار فرعی رابه کمیته عرضه ارائه می‌کند و در خصوص پذیرش کالای مذکور در بازار فرعی طبق مواد 6و 7 دستورالعمل بازار فرعی تصمیم‌گیری می‌شود.

2)       در صورت پذیرش کالا در بازارفرعی، حداکثر زمان معامله کالا در این بازار 3 ماه از تاریخ تعلیق خواهد بود. طیاین مدت ضرورتی به طی فرآیند پذیرش برای هر نوبت عرضه نخواهد بود.

3)       طی دوره سه ماهه موضوع بندفوق هر زمان که کالا رفع تعلیق شد، معاملات کالا در بازار فرعی متوقف و در بازارمعاملات کالای فیزیکی از سر گرفته خواهد شد.

4)       در صورت تداوم تعلیق تا پایاندوره سه ماهه بورس باید گزارشی مبنی بر تصمیم گیری در خصوص  تداوم تعلیق دربازار معاملات کالای فیزیکی به هیات پذیرش ارائه نماید.

5)       در صورتی که هیات پذیرش تداومتعلیق را تصویب نماید، کالا کماکان در بازار فرعی معامله خواهد شد، لیکن ضروری استبه ازای هر نوبت عرضه فرایند پذیرش کالا در بازار فرعی حسب ضوابط این دستورالعملانجام شود.

6)       حداکثر زمان تداوم پذیرش ومعامله کالاهای موضوع این ماده در بازار فرعی 6 ماه از زمان تعلیق کالا در بازارمعاملات کالای فیزیکی خواهد بود و پس از پایان مدت مذکور پذیرش کالا به صورتخودکار در بازار فرعی لغو می‌گردد.

مدارک پذیرش کالا دربازار فرعی

درخواست پذیرش کالا جهت عرضه در بازار فرعی به همراه مدارک زیر بایدتوسط مشاور پذیرش به بورس ارائه شده و پس از احراز کامل بودن مدارک در بورس ثبتشوند:

1- پرسشنامه پذیرش و فرم شناسه کالا

2-فرم سفارش فروش

3-رسید پرداخت حق پذیرش

4-مستندات لازم جهت احراز مالکیت عرضه‌کننده بر کالای مورد پذیرش کهدر خصوص هر نوع کالا توسط هیات مدیرۀ بورس تعیین می‌گردد.

5-تعهد عرضه‌کننده مبنی بر فراهم نمودن شرایط مورد درخواست بورس جهتبازدید متقاضیان خرید از کالای مورد پذیرش.

6-اصل یا کپی برابر اصل مستندات کالاهای وارداتی که فهرست آن درپرسشنامة پذیرش قید شده است.

7-تائیدیه مراجع ذیصلاح در خصوص کالاهائی که عرضه آن‌ها به عموم مشمولرعایت ضوابط خاص یا اخذ مجوزهای قانونی می‌باشد.

8-قرارداد مشاور پذیرش.

9-سایر اطلاعات و اسناد به تشخیص متقاضی یا درخواست کمیته عرضه.

لازم به ذکر است ، بورس مستندات مربوط به مشخصات و یا استاندارد کالارا در قالب امیدنامه در سایت رسمی خود درج و منتشر می‌نماید و در صورت تشخیص کمیتهعرضه، گزارش ارزشیابی کالا توسط مراجع ذیصلاح باید ارائه گردد. ضمن آنکه فرمتپرسشنامة پذیرش، فرم شناسة کالا، امیدنامه و فرم سفارش فروش به تصویب هیات مدیرةبورس می‌رسد.

 

فرم های پذیرش در بازار فرعی که می بایست توسط عرضه کننده و یاتولیدکننده تکمیل شوند:

1- فرمدرخواست پذیرش کالا

2-فرمپرسشنامه پذیرش کالا

3-فرمامیدنامه پذیرش و درج کالا

4-فرمتعهدنامه جهت پذیرش کالا

5-فرمشناسه کالا

فرم های پذیرش در بازار فرعی که می بایست توسط کارگزار مشاورپذیرش تکمیل شوند:

1-فرمقرارداد مشاور پذیرش

تسویه و پایاپای دربازار فرعی بورس کالای ایران

ضوابط عرضه و تسویه و پایاپای به روش حراج حضوری در بازار فرعی

در عرضه به روش حراج حضوری در بازار فرعی بورس کالای ایران، ثبتسفارش، معاملات، تسویه، پایاپای و تحویل کالا وفق مقررات بازار معاملات کالایفیزیکی بورس خواهد بود. لازم به ذکر است در این نوع عرضه ، در صورت عدم معاملهکالا به میزان حداقل خرید جهت کشف نرخ، عرضه‌کننده می‌تواند تا پنج روز کاری پس ازاولین عرضه اقدام به عرضه مجددکالای خود نماید. در صورت عدم فروش کالا در دومینعرضه، عرضه کالا در بورس منوط به ارائه درخواست به بورس و طی مجدد فرآیند پذیرش وعرضه خواهد بود.

ضوابط عرضه و تسویه و پایاپای روش عرضة یکجا در بازار فرعی

در عرضة یکجا، کارگزار فروشنده در صورتی مجاز به عرضه خواهد بود کهمعادل 3 درصد ارزش کالای موضوع معامله براساس قیمت پایه را به صورت نقد یا ضمانت‌نامةبانکی بدون قید و شرط از فروشنده دریافت و حسب مورد به حساب اتاق پایاپای واریز یابه این اتاق تحویل دهد و تاییدیة اتاق پایاپای را مبنی بر سپردن تضامین مربوطه بهبورس ارایه کند.

لازم به ذکر است عرضه ‌کنندگان دولتی از شمول این ماده مستثنی می‌باشند.درخصوص سایر دستگاه‌های اجرایی موضوع مادۀ (5) قانون مدیریت خدمات کشوری که نسبتبه عرضۀ یکجای کالا اقدام می‌نمایند، اخذ وجوه یا تضامین دیگر جهت عرضۀ کالا براساس مصوبۀ هیئت مدیرۀ شرکت موضوع بند (19) مادۀ (1) دستورالعمل تسویه و پایاپایمعاملات بورس کالای ایران، خواهد بود.

همچنین در صورتی که کارگزار فروشنده پس از انتشار اطلاعیه عرضه و قبلاز اولین روز عرضه، انصراف کتبی خود را از عرضه اعلام نماید و این انصراف موردتایید بورس قرار گیرد یا چنانچه به دلیل عدم وجود خریدار معامله انجام نشود،تضامین وی با تایید بورس مبنی بر عدم مغایرت اقدامات کارگزار با مقررات در جریانمعامله مذکور، حداکثر تا دو روز کاری پس از زمان انصراف یا پایان جلسه معاملاتمسترد می‌شود. لازم به ذکر است در عرضة یکجا، کارگزار خریدار در صورتی مجاز بهورود سفارش به سامانة معاملاتی است که معادل 3 درصد ارزش کالای موضوع معاملهبراساس قیمت پایه را به صورت نقد یا ضمانت‌نامة بانکی بدون قید و شرط از مشتریدریافت و حسب مورد به حساب اتاق پایاپای واریز یا به این اتاق تحویل دهد و تاییدیةاتاق پایاپای را مبنی بر اخذ تضامین مربوطه به بورس ارایه کند. البته در صورتی کهکارگزار خریدار موفق به انجام معامله نگردد، تضامین وی با تایید بورس مبنی بر عدممغایرت اقدامات کارگزار با مقررات در جریان معامله مذکور، حداکثر تا دو روز کاریپس از زمان انجام معامله مسترد می‌شود.

قطعیت معامله در عرضه یکجا منوط به پرداخت بخش نقدی از سوی خریدار وارائه سند تسویه خارج از پایاپای مطابق مقررات و با رعایت موارد زیر می‌باشد: 

1-      خریدار مکلف است از طریق کارگزارخود طی مهلت واریز بخش نقدی معامله، نسبت به تسویه بخش نقدی معامله از طریق اتاقپایاپای اقدام نماید.

2-       در صورتی که خریدار مطابقمقررات، برندۀ رقابت بوده و شرایط تحقق معامله مندرج در اطلاعیۀ عرضه را فراهمنماید، فروشنده مکلف به امضای سند تسویه خارج از پایاپای و ارائه آن به کارگزارخود می‌باشد.

3-      کارگزار فروشنده مکلف است سند تسویۀخارج از پایاپای بخش غیرنقدی را که پس از تامین شرایط اعلامی معامله از سوی خریدارو ایفای تعهدات ناشی از معامله تکمیل شده است، به بورس تسلیم نماید. تسلیم سندمذکور که با رعایت ترتیبات فوق به امضای فروشنده رسیده است، موجب قطعیت معامله دربورس خواهد شد.

4-       در صورت عدم واریز بخش نقدیمعامله  طبق شرایط اطلاعیۀ عرضه به حساب اتاق پایاپای در موعد مقرر یا عدمایفای سایر تعهدات ناشی از معامله از سوی خریدار (که توسط هیئت داوری یا بنا بهاقرار طرفین برای اتاق پایاپای محرز شده باشد) اتاق پایاپای کلیۀ کارمزدها و سایرکسورات مصوب را از محل تضامین موضوع مادة 14 این دستورالعمل کسر و مابقی آن را بهعنوان وجه‌الضمان ناشی از عدم انجام تعهدات خریدار به حساب کارگزار فروشنده جهتپرداخت آن به فروشنده واریز می‌نماید.

5-       در صورتی که فروشنده علی رغمایفای تعهدات از سوی خریدار به شرح مفاد این دستورالعمل، از امضای سند تسویه خارجاز پایاپای خودداری نماید (این موضوع باید  توسط هیئت داوری یا بنا به اقرارطرفین برای اتاق پایاپای محرز شده باشد)، کلیه کارمزدهای مربوط به معامله از محلتضمین موضوع مادۀ 13 این دستورالعمل کسر و مابقی به عنوان وجه الضمان به خریدارپرداخت می‌گردد. 

 

6-      در صورت عدم تسلیم سند تسویۀ خارجاز پایاپای از سوی کارگزار فروشنده به اتاق پایاپای، معامله محقق نشده و به اختلافطرفین براساس ترتیبات مقرر در مادۀ 36 قانون بازار اوراق بهادار جمهوری اسلامیایران رسیدگی خواهد شد.

7-       در صورتی که معامله به هردلیل محقق نشود، بخش نقدی واریزی از سوی خریدار (غیر از 3% موضوع مادۀ 14 ایندستورالعمل) به کارگزار خریدار جهت پرداخت به خریدار مسترد خواهد شد. لازم به ذکراست  دستگاه‌ها و شرکت‌های دولتی و سایر دستگاه‌های اجرایی موضوع ماده 5قانون مدیریت خدمات دولتی از شمول حکم بند 5 این ماده مستثنی هستند.

8-       ارائه سند تسویه خارج ازپایاپای به بورس و تایید معامله توسط بورس، به منزلۀ تحقق قطعی و پایان فرآیندمعامله و تسویه آن در بورس است و بورس در خصوص ایفای تعهدات ناشی از معامله از سویطرفین، از جمله تحویل کالا و تسویه بخش غیر نقدی معامله هیچگونه مسئولیتی نخواهدداشت.

 ضوابط اختصاصی و تسویه و پایاپای اموال غیرمنقول در بازار فرعی

 پس از انتشار اطلاعیه عرضه و طبق مهلت بازدید تعیین شده در آن،مشتریان می‌توانند با اخذ معرفی‌نامه از کارگزار خود که دارای مجوز معامله دربازار فرعی می‌باشد، اقدام به بازدید از اموال غیرمنقول عرضه شده نمایند. ضوابطنحوۀ تعیین کارشناس یا کارشناسان رسمی دادگستری، توسط هیات مدیرۀ بورس تصویب می‌گردد.در معاملات اموال غیرمنقول، مبایعه نامه امضا شده طبق فرمتی که در اطلاعیه عرضهارائه شده است، جزء لاینفک سند تسویه خارج از پایاپای می‌باشد. این مبایعه‌نامه درمرجعی که هیئت مدیرۀ بورس تعیین می‌کند و طبق ترتیبات اجرایی مصوب آن هیات مدیره،تنظیم می‌گردد.

Top